Γλώσσα
Greek Bulgarian Dutch English French German Italian Lithuanian Polish Portuguese Russian Spanish
Home Φυσικός πλούτος

Ο φυσικός πλούτος στον Αχέροντα

Τα τρεχούμενα και στάσιμα νερά του ποταμού και των γύρω ελών, οι πηγές, οι θίνες, τα υγρά λιβάδια, οι καλαμώνες, οι θαμνώνες με αρμυρίκια και η παραποτάμια βλάστηση συνθέτουν την ιδιαίτερη οικολογική αξία της περιοχής. Είκοσι τύποι φυσικών οικοτόπων έχουν καταγραφεί στο Δέλτα του Αχέροντα, και οι επιμέρους τύποι βλάστησης του ποταμού είναι η αμμόφιλη, η αλοφυτική και η βραχόφιλη, τα υγρά λιβάδια με Juncus spp., οι θαμνώνες με αρμυρίκια (Tamarix parviflora), η βλάστηση τελείως βυθισμένων υδρόβιων φυτών ή φυτών ριζωμένων ή μη στον πυθμένα με επιπλέοντα άνθη και φύλλα (όπως τα νούφαρα), η ελοφυτική βλάστηση, η παραποτάμια και δασική βλάστηση, η μακκία καθώς και η φρυγανική. Η βλάστηση στα στενά του Αχέροντα χαρακτηρίζεται από μικρή σχετικά ποικιλότητα και συγκροτείται κυρίως από θαμνώνες αειφύλλων πλατυφύλλων, όπως το πουρνάρι και το φιλίκι (Quercus coccifera, Phillyrea latifolia) καθώς και από συστάδες με αριές, κουμαριές, φράξους κ.ά. (Quercus ilex, Arbutus adrachne, Fraxinus ornus). Συναντώνται επίσης αραιά δάση πλατύφυλλης δρυός ενώ κατά μήκος του ποταμού απαντούν συστάδες ιτιάς, σκλήθρου και ανατολικής πλατάνου.

Η χλωρίδα της δελταϊκής περιοχής του Αχέροντα αποτελείται από 415 φυτικά είδη μεταξύ των οποίων υπάρχουν είδη με σπάνιες ή περιορισμένες εμφανίσεις στην Ελλάδα (Cotula coronopifolia, Brassica cretica ssp.aegaea, Dictamnus albus, Lippia nodiflora). Ο συνολικός αριθμός φυτικών ειδών στην περιοχή ανέρχεται σε 509 και θα πρέπει να τονιστεί η παρουσία στα στενά του Αχέροντα δύο αξιόλογων βαλκανικών ειδών με περιορισμένη εξάπλωση στην Ελλάδα. Τα είδη αυτά είναι η Scabiosa epirota και η Moltkia petraea.

Η δελταϊκή πεδιάδα του Αχέροντα έχει δεχθεί σημαντικές επεμβάσεις τα τελευταία χρόνια και ένα μεγάλο μέρος της έχει καλλιεργηθεί. Όμως στην περιοχή παραμένουν περιοχές φυσικής βλάστησης, οι οποίες προσελκύουν πολλά είδη πουλιών. Η ορνιθοπανίδα του δέλτα χαρακτηρίζεται από 196 είδη πουλιών, μεγάλο μέρος των οποίων περιλαμβάνεται και προστατεύεται από ευρωπαϊκές και διεθνείς συμβάσεις (Βέρνης, 79/409/ΕΟΚ, κλπ.) Στο δέλτα του ποταμού, συγκριτικά με άλλους υγροτόπους της Δυτικής αλλά και της Βόρειας Ελλάδας, παρατηρείται μειωμένο ποσοστό υδρόβιων πουλιών και αυξημένο ποσοστό στρουθιόμορφων, γεγονός που οφείλεται στο ότι η δελταϊκή πεδιάδα του Αχέροντα είναι καλλιεργημένη στο μεγαλύτερο μέρος της.

Στα βραχώδη στενά του Αχέροντα τα χαρακτηριστικά είδη είναι ο Ασπροπάρης, ο Χρυσαετός, ο Σπιζαετός, ο Πετρίτης, ενώ συχνή είναι επίσης και η παρουσία του Όρνιου.
Η παρουσία, ωστόσο, ενός μεγάλου αριθμού ειδών πουλιών, σημαντικό ποσοστό των οποίων προστατεύεται αυστηρά από διεθνείς συμβάσεις και την εθνική νομοθεσία, παρά το γεγονός των έντονων ανθρωπογενών επιδράσεων που συνεχίζει να δέχεται το δέλτα του Αχέροντα, δηλώνει σαφώς τη μεγάλη σημασία του συγκεκριμένου υγροτόπου ως σταθμού κατά μήκος του δυτικού μεταναστευτικού διαδρόμου για τα πουλιά.

Η λοιπή πανίδα σπονδυλωτών αποτελείται από 8 είδη ιχθύων (Πέστροφα, Ντάσκα, Μπριάνα κλπ), 8 είδη αμφιβίων (Χωματόφρυνος, Πρασινόφρυνος, Δενδροβάτραχος, Κιτρινομπομπίνα κλπ.), 16 είδη ερπετών (Βαλτοχελώνα, Ποταμοχελώνα, Κρασπεδοχελώνα, Τρανόσαυρα, Σαπίτης, Οχιά κ.α) και 17 είδη θηλαστικών (Βίδρα, Λύκος, Μυοκάστορας, Τσακάλι, Βαλτομυγαλίδα κ.α). Η πανίδα των ασπόνδυλων είναι πολύ πλούσια, παραμένει όμως λιγότερο γνωστή από αυτή των σπονδυλωτών. Από τα είδη της πανίδας αυτής αξίζει να αναφερθεί το ισόποδο Armadillidium janinense, ενδημικό της Ηπείρου, το λεπιδόπτερο Hipparchia aristateus και το κολεόπτερο Agabus bipustulatus. Ιδιαιτέρως πρέπει να σημειωθεί η παρουσία της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta, η οποία χρησιμοποιεί σποραδικά τις αμμώδεις παραλίες της περιοχής ως τόπο ωοτοκίας.

 

Ο πολλαπλός ρόλος του ποταμού Aχέροντα

Ο ποταμός Αχέροντας, όπως και όλοι οι υγρότοποι, επιτελεί διάφορες λειτουργίες προσδίδοντας πλήθος αξιών στον άνθρωπο. Οι κυριότερες από τις λειτουργίες αυτές είναι ο εμπλουτισμός των υπόγειων υδροφορέων, η παγίδευση των ιζημάτων, η τροποποίηση των πλημμυρικών φαινομένων, η δέσμευση ηλιακής ακτινοβολίας κλπ.

Από τις λειτουργίες αυτές προκύπτει πλήθος αξιών όπως:

Βιοποικιλότητας:

Η ποικιλότητα των οικοτόπων (εσωτερικά τρεχούμενα νερά, παραποτάμια βλάστηση, καλαμώνες κ.α) συμβάλλει στην ποικιλότητα των ειδών. Οι οικότοποι αυτοί φιλοξενούν μεγάλους αριθμούς ειδών χλωρίδας και πανίδας, αρκετά από τα οποία είναι ενδημικά, απειλούμενα ή και σπάνια.

Αρδευτική:

Παρέχει νερό για άρδευση των γεωργικών καλλιεργειών της ευρύτερης περιοχής, το οποίο διοχετεύεται στις διάφορες καλλιέργειες μέσω ενός μεγάλου αρδευτικού δικτύου.


Κτηνοτροφική:

Η υγροτοπική βλάστηση προσφέρει πλούσια βοσκήσιμη ύλη για τα βοοειδή και τα αιγοπρόβατα της περιοχής.

 

Αναψυχής:

Προσφέρει στον επισκέπτη ξεκούραση και γαλήνη αλλά και δυνατότητες για ενεργητική άθληση και μπορεί να αποτελέσει πόλο ανάπτυξης ήπιων οικολογικών δραστηριοτήτων.


Επιστημονική:

Ο Αχέροντας αποτελεί σπουδαίο πεδίο έρευνας για τους υγροτόπους, τη διαχείρισή τους και για τις ανθρωπογενείς επιδράσεις στις λειτουργίες του.


Εκπαιδευτική:

Προσφέρεται ως ένα άριστο εργαστήρι για την εφαρμογή προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.